درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس پنجم

مطالعه برای انجام فعالیت: جمهوری آذربایجان

کشور جمهوری آذربایجان در شمال غربی ایران قرار دارد. همان طور که می‌بینید، این کشور از دو قسمت تشکیل شده و کشور ارمنستان در میان این دو قسمت قرار گرفته است. بخش بزرگ‌تر جمهوری آذربایجان در کنار دریا قرار دارد. بخش کوچک‌تر آن نخجوان است.

بیشتر مساحت جمهوری آذربایجان را سرزمین‌های کوهستانی تشکیل می‌دهد. در نواحی داخلی و شرقی آن، جلگه‌های پست آبرفتی قرار گرفته اند. آب و هوای جمهوری آذربایجان در مناطق کوهستانی، سرد و در سواحل دریا، معتدل و مرطوب است.

- کشاورزی در کشور آذربایجان رونق فراوان دارد. باغ‌های انگور این کشور معروف‌اند و مزارع پنبه و توتون در بخش‌های داخلی و کوهپایه‌ای آن توسعه یافته‌اند. جمهوری آذربایجان با دارا بودن منابع معدنی مانند نفت و گاز، کشور ثروتمندی است. در این کشور، ماهیگیری نیز رونق فراوان دارد.
- از دیرباز سفالگری، فلزکاری و کنده‌کاری روی اشیا در آذربایجان رونق و رواج داشته است. همچنین، فرش‌های زیبایی در این کشور بافته می‌شود.
- بیشتر مردم جمهوری آذربایجان مسلمان‌اند و به زبان ترکی صحبت می‌کنند. در این کشور، همه‌ ساله جشن نوروز با شکوه فراوان برگزار می‌شود.

آذربایجان مکان‌های دیدنی زیادی دارد. کوه‌ها و دامنه‌های سرسبز آن و سواحل دریای خزر هم گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کنند.

ورزشکاران جمهوری آذربایجان در ورزش‌های کشتی و شطرنج مقام‌های ممتازی در جهان کسب کرده‌اند.

نوشیدنی مورد علاقه‌ی مردم این کشور چای سیاه است و مردم در چایخانه‌ها برای نوشیدن آن، دور هم جمع می‌شوند.

از غذاهای معروف آذربایجان، پیتی (نوعی آبگوشت) و انواع دلمه و از خوراکی‌های آن، باقلوا و انواع شکلات را می‌توان نام برد.

مطالعه برای انجام فعالیت: جمهوری ارمنستان

جمهوری ارمنستان در شمال غربی ایران قرار دارد. ارمنستان کشوری کوهستانی است و بعضی از قلّه‌های آن بیش از 4000 متر ارتفاع دارد.

دریاچه‌ی آب شیرین سوان، بزرگ‌ترین دریاچه‌ی این کشور است. ارمنستان زمستان‌های بسیار سرد با برف فراوان و تابستان‌های معتدل امّا خشک دارد.

- کشور ارمنستان، کم وسعت و از نظر منابع معدنی، فقیر است. این کشور، صنایع الکتریکی و شیمیایی و لاستیک‌سازی دارد امّا موادّ اوّلیه‌ی این صنایع را از خارج وارد می‌کند.
- منبّت‌کاری روی چوب، عروسک‌های چوبی، فرش و گلیم پشمی قفقازی و جواهرسازی با سنگ‌های تزیینی از صنایع دستی این کشور است.
- 98 درصد مردم کشور ارمنستان، پیرو دین مسیح (ع) و ارمنی‌اند و به همین دلیل، این کشور ارمنستان نامیده می‌شود. مردم ارمنستان به زبان ارمنی صحبت می‌کنند.

ارمنستان دیدنی‌های زیادی دارد. گردشگران می‌توانند از کلیساهای متعدّد و پیست‌های اسکی و کوه‌نوردی در ارتفاعات این کشور لذّت ببرند. ورزشکاران ارمنستان در رشته‌ی شطرنج مقام‌های بالایی در جهان کسب کرده‌اند.

معروف‌ترین غذاهای ارمنستان، انواع کباب، دلمه و آش است و مردم این کشور از ادویه‌های تند (فلفل) در غذاهایشان بسیار استفاده می‌کنند. ماهی ایشخان از غذاهای لذیذ این کشور است.